Back To Top
Kitap dostları ve düşmanları

Kitap dostları ve düşmanları

 - Son Güncelleme: 12.01.2020 Pazar 09:03
- A +

Bu köşede Necip Asım Yazıksız’ın Kitap isimli kitabından söz edip etmediğimi hatırlamıyorum. Etmiş olsam bile “et-tekrâru ahsen velev kâne yüz seksen”.

İlk baskısı 1893 yılında yapılan bu güzel kitap, Türker Acaroğlu tarafından sadeleştirilerek yayına hazırlanmış ve bir yayınevi tarafından kuruluşunun 10. yılı dolayısıyla özel bir tasarımla yayımlanmıştı. Fakat o kadar okuma hatası vardı ve o kadar kötü sadeleştirilmişti ki, İsmail Kara dayanamayıp “Yazıksız’ın Kitabına Yazık Edildi” diye bir eleştiri yazdı.

İsmail Kara’nın yazısından Kitab’ı yeniden hazırlayıp yayımlamak gerektiği sonucu çıkıyordu. Bu temenni karşılığını yıllar sonra bulmuş, Kitap, Ali Yıldız tarafından diline dokunulmadan, fakat bazı kelime, kavram ve terkipler sayfa altlarında açıklanmak suretiyle yeni harflere aktarılmış ve Büyüyen Ay Yayınları tarafından yayımlanmıştı.

* * *

Bu yazıyı Necip Asım’ın Kitap’ını bir kere daha tanıtmış olmak için yazmıyorum. Niyetim “Muhibbân-ı Kütüb” (Kitapseverler) ve “Mecânîn-i Kütüb” (Kitap Delileri) bölümlerinde anlatılanları hatırlatmak...

Yatakta kitap okumanın kitapseverlik raconunda yeri olmadığını ben Necip Asım’ın eserinden öğrenmiştim. Hakiki kitapseverler, sayfa kenarlarına haşiye yazmayı da doğru bulmazlarmış, ama bu ilkenin doğruluğundan emin değilim; kurşunkalemle sayfa kenarlarına kitabın canını acıtmadan notlar almak faydalıdır. Nitekim sahaflarda haşiyeli kitaplar daha yüksek fiyatlara alıcı buluyor.

Başka? Kitap kurtları acemi mücellitlerden ve yıpranmış ucuz ciltlerden hiç hazzetmez, sayfaları kolay çevirmek için parmak ıslatanlardan nefret ederlermiş. Ben de sahaflardan kitap alırken sayfaların üst kısımlarının uçlarında tükürük lekesi fark edersem, sahip olmayı çok arzuladığım bir kitap bile olsa, satın almaktan vazgeçerim. Kitapların açık bırakılmaması, açık haldeyken birbirinin üzerine konulmaması, okurken sigara içilmemesi, kitap arasında çiçek miçek kurutulmaması, çeşitli kitapların bir arada ciltlenmemesi, tozlarının kirli paçavralarla alınmaması, içlerindeki şekil, harita, illüstrasyon ve fotoğrafların asla çıkarılmaması da kitapseverliğin başlangıç ilkeleriymiş.

Bu ilkeleri benimsemiş “muhibbân-ı kütüb”, Frenkçe tabiriyle bibliyofiller, Necip Âsım Bey’in ifadesiyle “tetebbu ve tahassus”, yani incelemek ve ihtisas sahibi olmak için kitap edinirler. “Mecânîn-i kütüb” (bibliyomanlar) ise sadece toplar ve sahip olmanın hazzını yaşarlar. Kitap deliliği çok ileri noktalara varabilen bir hastalıktır. Necip Asım Bey, Astre adında bir kontun okuma yazma bilmediği halde elli iki bin beş yüz kitap topladığından söz eder. Don Vensant adında bir kitap delisi ise, çok istediği bir kitabı mezatta alamadığı için arkadaşını çekip vurmuş. Bazı meraklılar terekeye bile sevinir, yani kıskandıkları bibliyofil veya bibliyomanlardan birinin ölüp kitaplarının satışa çıkarılmasından mutlu olurlarmış.

Bibliolatry ise kitaba tapınmayı ifade eden bir terim. Bazıları bilgilerin iki kapak arasına girince kudsiyet, dolayısıyla dokunulmazlık kazandığını zanneder, “Kitapta öyle yazıyor!” derler ya…

20-01/12/ekran-resmi-2020-01-12-002112.png

Biblio-kleptomaniac’lar, yani kitap hırsızları ayrı bir bahis. Bir İngiliz lordu kitap hırsızlığıyla meşhurmuş; bir keresinde bir şatodan yazma bir İncil çalarken yakalanmış ve iki yıl hapse mahkûm edilmiş. Bizde de kitap meraklılarının isimlerini çok iyi bildiği, kütüphanelerini “yürütme” kitaplarla kurmuş usta hırsızların bulunduğunu kaydetmekle yetiniyorum. Kütüphanelerden ödünç aldıkları kitapları asla iade etmeyen meşhurlar da var.

* * *

İnsanların kitapla ilişki biçimleri bunlarla sınırlı değil. Kitap saklayanlar, kitap yakanlar ve kitap yırtanlar (biblioklast’lar) da vardır. Kitap yakmanın tarihinden daha önce bir yazımda söz ettiğimi hatırlıyorum. Necib Asım’ın Kitap’ında da bu konuda bir hayli malumat bulabilirsiniz. Biblioklastlara gelince... Kütüphanelerde çalışanlar, bu hastaların bıraktıkları izlerle çok sık karşılaşırlar. Not almaya üşenip gazete, dergi ve kitap sayfalarını yırtarak veya jiletleyip alarak başkalarının faydalanmasına mani olanlar da az değildir.

Son günlerde kitap yırtma hastalığının bir başka çeşidinin orta çıktığı kulağıma çalındı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde, önceki dönemde yayımlanmış bazı kitapların, kim tarafından yazıldığı, hazırlandığı, tasarlandığı, hangi tarihte ve nerede basıldığı, kaçıncı baskı olduğu, basıldığı yer gibi bilgilerin yer aldığı jenerik sayfaları yırtılarak, yani kimliksizleştirilerek gelişigüzel dağıtıldığı söyleniyor. İnanmıyorum; ama doğruysa, bunun bibliyofobinin, yani kitap korkusu ve düşmanlığının bir başka tezahürü olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.   

Yetkililer lütfen bu söylentinin doğru olmadığını açıklasınlar.

Sevgili okuyucularım için yeni yılda bol kitaplı günler diliyorum.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 17 Ocak 2020 00:57
kitap her yerde her sekilde okunur. bunun bile sekilciligi mi olurmus.
İsmail Özcan 12 Ocak 2020 23:13
Sayın Beşir Ayvazoğlu'na, Mustafa Kemal Erdemol'un KİTAP KOKUSU adlı kitabını görmediyse görmesini hatırlatırım.
Okudugunu pratikte yaşamayan yaşayamayan hasta oluyor
Okumanin yazmanin çok zararlarida var.bir kazmaya sap olamamis. Kompleksleri hirslari icinde kalmis kisileri hastalikli fertler yapar. Bence hayat ve pratik binlerce okumadan daha iyidir. Okumayi sadece kitap okumayi algiliyoruz. Halbuki yaziyi birakip sosyal yasamin pratiginde yasamak en iyi okumaktir. Tarlada calismak okumaktir. Dukkanda calismak okumaktir. Fabrikada calismak okumaktir yolda kalmisa evsiz barksiza yardim okumaktir. Kitap okumalarin cogunda: tembel, geveze hasta fertler ortaya cikiyor. Onun icin insanlari okumaktan ziyade bedensel fiili gayrete davet ediyorum.
Şinasi 12 Ocak 2020 13:15
İsmet Berkan'ın gündeme getirdiği bir "otobüse/metroya kitap bırakma" hareketi vardı. Otobüse/metroya kitap bırakıyorsun. Başkasının bıraktığı kitabı alıyorsun. Okuduktan sonra tekrar otobüse/metroya bırakıyorsun. Bence üstüne gidilmesi gereken bir fikir. Tutturmaya çalışılmalı. Kitaplar evde duracağına otobüslerde/metroda dursun.
KARAR OKURU 12 Ocak 2020 12:14
kitabı severim, yatakta da okurum. oku da nerede okursan...
mn hc 12 Ocak 2020 11:54
üstad nçin romanokumlıyız bununla ilgili biryazı azmanızı arzederim
KARAR OKURU 12 Ocak 2020 20:07
0
yazıyı bekleme. hemen başl. ben baya düzelttm.
Ergon Uluses 12 Ocak 2020 00:40
Bol kitaplı günler... En güzel dilek bu.
mutlu yücel 12 Ocak 2020 00:38
merak ettim, sizlerin muhtemel ki zengin kitaplığınız zengindir .acep, sayfalarına birtakım notlar olsa da, okunup rafa konan kitaplara sık sık geri dönüş yapar mısınız? eğer bu oran çok düşükse, okunan kitap bir başkasına verilmeli der misiniz?
KARAR OKURU 12 Ocak 2020 11:31
0
Bizim eve kitap girer, bizim evden kitap çıkmaz.
mutlu yücel 13 Ocak 2020 22:21
0
bir iki kitap ta yazarımızdan kaparız diye düşünmüştük, o kapıda kapandı, neyse
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN