Back To Top
‘Faiz sebep, enflasyon neticedir. Faiz inerse enflasyon da iner’

‘Faiz sebep, enflasyon neticedir. Faiz inerse enflasyon da iner’

 - Son Güncelleme: 09.01.2020 Perşembe 09:15
- A +

2020 yılı nasıl bir yıl olacak?

Muhtemelen pek çok ekonomist ve finansçıya, bu aralar en çok sorulan soru budur.

Verilere ve olgulara dayalı tahminler yapmak; mesleğimizin en anlamlı ve en eğlenceli fakat aynı zamanda en netameli tarafıdır. Tahminlerimiz tutmadığı zaman yaptığımız gerekçelendirme analizi, en az tahmin yaparken duyduğumuz hazzın benzerini hissettirir. Nadiren tahminlerimizin tuttuğu da olur; ancak bu isabetin sağladığı özgüven, daha sonraki yapacağımız tahminlerin yanlış olacağının adeta garantisidir. Yine de tahmin yapmaktan imtina etmeyiz.

2020’de TCMB ne yapacak?

Bundan sonra TCMB PPK faiz kararı vermek için artık her ay toplanacak. 16 Ocak’taki toplantısında, TCMB verilere dayalı karar verirse faiz indirimi yapmaması bekleniyor. Çünkü gerçekleşen enflasyon %12; beklenen enflasyon, bir yıl sonra %10 ve iki yıl sonra da %9’dur. İlaveten Libya, Irak, İran, Suriye, Amerika, Doğu Akdeniz ve diğer pek çok Jeo-stratejik riskin varlığı da ihtiyatlı olmayı gerektirir.

Yine de faizler indirilecektir. Çünkü faiz kararlarında “Külliye Ekonomistleri”nin etkisi “TCMB Ekonomistleri”nden daha fazladır.

Külliye’deki ekonomistlerin çoğunun, faiz konusunda Sayın Cumhurbaşkanımızla aynı görüşte oldukları tahmin ediliyor: “Faiz sebep, enflasyon neticedir. Faiz inerse enflasyon da iner.”

TCMB son dört toplantıda faiz oranlarını %24’ten %12’ye düşürdü. Aynı dönemde, yani temmuzdan aralık ayına kadar enflasyon da %16,65’ten %11,84’e düştü. Sonuçlar, Külliye Ekonomistlerini haklı çıkardı; faiz indirilince enflasyon da düştü. İlave bir gösterge olarak Amerika’da, Avrupa’da ve Japonya’da da faizler indirilmesine rağmen enflasyon artmıyor.

Sayın Cumhurbaşkanımız “bu yıl enflasyon da faizler de tek haneli olacak” mealinde pek çok kere demeç verdi. Bu tip demeçler, devlet teamüllerinde, kamu yöneticilerine bir mesajdır yani talimattır.

İhtiyatlı olmaya çalışsalar da; bu talimat, ekonomi yönetimi tarafından yerine getirilecektir. Bu yaklaşımların neticesi olarak 2020 yılının ilk çeyreğinde, faiz oranları, talimat gereği en az %3 düşürülecektir.

Çünkü “Faiz sebep, enflasyon neticedir. Faiz inerse enflasyon da iner” ifadesi son altı ayda hem haklı çıktı hem de tartışmayı kazandı. En azından şimdilik.

Bu şartlar altında 2020 yılı ekonomi açısından nasıl bir yıl olabilir?

Yılın tamamı için ne olabilir? Bilmiyorum. Kimse bilmiyor. Geçen yıl faizlerin %50 indirilerek %12’ye kadar düşmesinin bir benzeri tekrarlanabilir mi? Yani Faizler %50 düşürülerek %6’ya indirilebilir mi? Bilemiyoruz. Buna paralel olarak enflasyon oranı da yüksek oranda düşebilir mi?

TL mevduat faizi %7’ken, enflasyon %7 ve üzeri olursa, TL birikim sahipleri dövize mi yönelir yoksa başka varlıklar mı satın alır? Bu yazı aslında “Salı günü yazdığım yazı”nın konusu olan “Dolarizasyon”a da cevaplar arıyor.

İş ve işyeri güvenliği veya işinin geleceği hakkında emin olmayan kişiler, borçlanarak para harcar mı? Kâr marjları ve satışlar yükselirse; şirketler, yeni yatırıma yönelir mi? Yatırım kararları için istikrarlı ve uygun bir ortam var mı?

2020 yılının tamamında, 2019 yılının son çeyreğinin benzeri bir kredi genişlemesi yaşanabilir mi? Eğer yaşanırsa, TL krediler artış oranı yıllık %24 mevduat ve katılma fonları artış oranı da %45’e ulaşabilir; bu durumda büyüme %6’yı geçebilir. İnandırıcı geliyor mu?

Bilinmezler artıkça, müdahale ve etkileme imkânı azalan tüketici, tüccar, üretici ve yatırımcılar en ihtiyatlı kararları alırlar. Yani ilave riskler almazlar.

Bildiğimiz Külliye ekonomistlerinin, faizler konusunda TCMB’ye, sözlü olarak “talimat niteliğinde tebligat” yapabilecekleri. Bu rasyonelimizin, irrasyonelliği karşısında; bizim, tutarlı tahminler yapmamız kolay değil.

Bugünle gelecek arasındaki “bilinmezlikler”le dolu “yol”u, normalde Merkez Bankaları aydınlatır.

Biz de önce TCMB’nin açıklayacağı kararları ve “aydınlatıcı analiz”ini görelim; sonra bu müphem ve muğlak gelişmeleri netleştirebilecek analizler eşliğinde 2020 tahminlerimizi yaparız.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 10 Ocak 2020 19:49
Sorun Ürettiğin ile tükettiğinin birbiri ile olan orantıda. Çok üretip, az tüketiyorsan çok tasarruf ediyor ve bu tasarrufunla yeni yatırımlara yönelip ekonomiyi büyütüyorsun. Tabii ürettiğini dünya rekabet piyasasında satabilmek şartıyla.
KARAR OKURU 10 Ocak 2020 19:36
Yahu yıllardır Avrupa Merkez Bankası faizleri sıfırda tutuyor, insanlar yatırım yapsın, risk alsın diyor, yani İslami ekonominin tıpkısının aynısını uyguluyor .
Enflasyon düşmeden faiz düşmez. Enflasyon faizin nedenidir. Enflasyon liradan değer kaybetmesinin nedenidir. Yani enflasyon değerli paraya ve madene kaçışın nedenidir. İnkar ve inat yukardaki gerçekleri değiştirmiyor.
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 23:21
enflasyonun dustugune inanan beri gelsin. 2 kilo ayva 20 tl. bu hulumet bize ayvayi yemeyi bile cok gpruypr. bir osletmem var. geven yil ocak ayinda elektrkk.faturam 12000 tl civari iken bu yil aralik ayinda 19000 tl fatura odedim yeni makine yok. kapasitem %30 azaldi. vardiya kapattim. nakit ihtiyacimi karsilamak icin ihracatta bile zararina mal verir oldum. daha ne kadar dayanirim bilmem.tuik dwnen kurumun enflasyon dustu masalina saksakcilar ve tuik uzmanlarindan baska inanan varsa beri gelsin.
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 21:26
Burada yazar tecahüli arif sanatını icra etmek istemiş olabilir
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 21:20
Faizi sıfırlasak o zaman, neyi bekliyoruz?
Biz güneşin doğuşuna karşı gelip yaz saati uygulamasını kaldırmış, fizik kanunlarını yenmiş bir iktidarız, ne diyorsunuz ağalar, ekonomi kanunları /bilimi nedir? kaç yazar, reis kodu mu oturtur valla. kızdırmayalım kafasını parayı kaldırır parayı, mübadeleye dönersiniz ona göre!
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 16:55
Enflasyon, talep düştüğü için düşüyor.Faizler düştüğü için değil.Faizler düştükçe,krediler artacak,alınan kredilerde borca gidecek.Talep biraz artacak ama bu toplu iflasları engelleyemeyecek. Yanlış çıkacak bir öngörüde benden.
engineer 09 Ocak 2020 15:07
enflasyonist politika uygulayıp, sonra da faiz yüzünden enflasyon oldu demek , kedi gibi hem yapıp hem bağırmaktır.
Omer 09 Ocak 2020 14:57
Yazar faiz sebep enflasyon neticedir olayına katılmıyor galiba. Ben de soruyorum: Haramdan şifa olur mu? Allah-u teala faizcilerin şeytan çarpmış gibi kabirden kalkacağını , bunların Allah ve resulüne savaş açtıklarını beyan ediyor. Sayın yazarın hakikate dair referans kaynağı nedir acaba?
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 18:14
0
İktisat normatif bir bilim midir, pozitif mi? Faiz haram mı hangi hallerde tartışılır. Fıkhi bir mesele, ancak fıkhi hükümler değişmez değil. Faiz konusuna İslami yönden bakalım. Osmanlı, faiz yasağını hile-i şeriyye uygulamalarıyla aşmayı denedi. Bu konuda en bilinen örnek İslam toplumlarında günümüzde de uygulanan istiğlal yöntemidir. İstiğlal yönteminde kredi almak isteyen kişi, örneğin arabasını kredi veren kuruluşa bir bedel karşılığı satar ve aynı gün bu arabayı o kuruluştan belirli bir kira ile kiralar. Üzerinde anlaşmaya vardıkları vade tamamlandığında arabayı sattığı bedel üzerinden g
Soru Soran Vatandaş 10 Ocak 2020 10:34
0
Gücünüz yetiyorsa faizi indirmek yerine faizi kaldırın. Faizin olmadığı ekonomide enflasyon olmaz mı? Mal fiyatlarının artışı enflasyon yaratmıyor mu? Arz azalırsa enflasyon artmaz mı?
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 13:45
Faiz inerse enflasyon düşer tezi tek paralı ülkelerde geçerlidir.Bizim gibi çift paralı ülkelerde döviz yükselirse enflasyon yükselmez mi? Kredi faizleri düşünce özellikle beton fiyatları artmaz mı?
Menderes YILDIRIM 09 Ocak 2020 12:05
Mehmet Ali Bey; 2019 yılında BDDK İnşaat ve Enerji sektöründe ÖDENMEYEN ve ÖDENEMEYECEK olan kredilerin silinmesini istemişti. Yine bankaların ödenmeyen ve ödenemeyecek olan kredilerinin toplamının % 2 sine VARLIK FONLARINA devrettiklerini de hatırlayınca, GALİBA satılamayan para için FAİZ inmiş olabilir. Ayrıca Devlet Geri ödemelerinde ve Kredi kartı gecikme de alınan aylık FAİZ' i düşününce de devlet yönetiminin kafasında GERÇEK FAİZ uygulanıyor işte gerçek faiz bu diyorum. Saygılarımla
Menderes YILDIRIM 09 Ocak 2020 11:44
Mehmet Ali Bey; Burada EKONOMİ DERSİ vermeyeceğim. Bilinen bir GERÇEK, ENFASYON 2 (İKİ) şekilde düşer. 1 (BİR) Üretim, 2 (İKİ) Talep azlığı. Faizler de DÜŞÜYOR. 1) Bilmediğimiz yerden TL cinsinden FAZLA PARA mı geldi? 2) İnsanlar ALDIKLARI FAİZİ zaten ödeyemedikleri için bankalardan yeni para mı alamıyorlar? Şimdi denilecek ki; Kredilerde artış var, demek ki, para talep eden ve verenler var. Bankaların TL MEVDUATLARI verilen kredi oranında artış gösterdi mi? Bankalarda ki TL MEVDUATLAR verilen kredi oranında artış göstermedi ise bu verilen krediler NEREDEN? Saygılarımla
Menderes YILDIRIM 09 Ocak 2020 11:38
Mehmet Ali Bey; 2019 Büyümesini galiba YÜZDE (%) 1 - 2 lerde çıkartırlarsa kimse ŞAŞIRMASIN. SORULARI VAR. İnsanların İŞSİZ kaldığı yerde, FABRİKALAR kiminle ÜRETİM YAPTI? Ülkemiz İNSANSIZ üretim modeline geçti de bizlerin mi haberi yok? İnsanların üretimde olmadığı İŞSİZLİK RAKAMI ile ortada. İnsanlar İŞSİZ ise parası da olmayacaktır. Parası olmayanların her geçen gün arttığı günümüz de ÜRETİLEN ürünler kime satılmıştır? İşte bu bile ülkemizde AKŞAM YATIP, sabah söyleyecekleri YALANI düşünenlerin olduğunu gösteriyor. Bu Yıl da YÜZDE (%) 6 büyüme mi diyorlar? ŞAHANE. Saygılarımla
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 10:05
Millet bankalardaki dolarlarını çekmeye kalkarsa sen o zaman seyret kopacak fırtınayı. Milletin dolarını yine çevirip millete satarak günü geçiriyorlar. Yalan bir enflasyon hesabıyla halkı kandırıyorlar.
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 09:34
Reisin sacmaliklarina cevap arayarak geçti son 4 sene. işin kötüsü reis dedi diye birşeyleri oldurmaya çalışan bir kadro var. Kendileri de nemalaniyor tabi ama Türkiye ucmuyor bu bir gerçek. Reis uçuyor, kimse de tutamıyor artık.
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 09:32
Çeşitli defalar belirttiği gibi ekonomi Reis’in uzmanlık alanıdır. Ekonomi bürokrasisinin kararlarında külliyenin göstediği doğru yolda olması çok doğal. Netice itibariyle vicdan sahibi herkes sayın Ahmet Hakan gibi ekonomik şahlanışa alkış tutuyor.
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 09:03
Sn.Verçin;Ülkemiz bir ilke imza atarak yüzyıllardır iktisat kitaplarında okutulan "enflasyon sebep,faiz neticedir"mottosunun aksini geliştirdi.Buda milli ve yerli bir söylem keşke içide dolu olabilseydi?...Tüketim iştahını kısmada motor görev üstlenen faiz artışları ne zamandan beri sebep olmuştur?Ekonomi yönetimi işsizliğin doğal sonucu olan "Tüketim Daralması"nı piyon olarak kullanmakta faiz düşüşüne malzeme yapmaktadır.Olmayan para harcanamadığı için enflasyon düşüyor.Faizden bağımsız düşmeyede devam edecektir.Zorunlu harcamalar dışında herşey erteleniyor.Demek Haklı çıktılar :))))
DÜNYA DA YÜKSEK ENFLASYON SORUNU YAŞAYAN ÜLKELER BİR GECE DE FAİZİ SIFIRLASIN ENFLASYONDA SIFIRLANSIN BU İŞ BU KADAR BASİTSE ARJANTİN GİBİ DEVLETLER NEDEN YILLAR BOYUNCA ENFLASYON CANAVARI İLE MÜCADELE ETMEK ZORUNDA KALIYOR?????????????????
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 03:39
Mehmet Ali bey ben karar gazetesinde ilk sefer senin gibi rasyonel yazı gördüm seni tebrik ederim
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 02:50
Çok basit dolar düştü enflasyon görece olarak düştü faizler de düştü. Yoksa dolar 7 lira iken sıkıyorsa faizi düşüreydiler ya. Ozaman alınlarından öperdim.
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 02:20
Bak arkadaş,sen gerçek bir ekonomistsen bu enflasyon hesabında rakamlarla oynandığını yazardın,,herşey geçen yıla göre yüzde yüz artmışken,hatta ve hatta memur ve emeklilere koydukları hedef kadar zam yapmış ancak vergi ve diğer zamları yüzde 23 civarı yaptıklarinı nasıl gözardı edersin,işsizliği az göstermek için kırk takla attıklarını göremeyen bir ekonomist,ben senin patronun olsam yarın işe gelme derdimm.
Iki turlu 09 Ocak 2020 01:23
Ik turlu faiz vardir: kulliye faizi ve gercek faiz. Iki turlu de enflasyon vardir: Kulliye/TUIK enflasyonu ve gercek enflasyon. Herkes kendi evinde boyle oyunlar oynayabilir ama milletin vergisiyle kumar oynayip ulkeyi ucuruma goturmeyi ancak istisnai "lider"ler dener...
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 10:31
11
Enflasyon hesaplaması açık değil mi? Ekonomistler bunu inceleyip gerçekçi bir değerlendirme neden yapmıyorlar? Hesaplamada şu yanlışlık var gibi. Herkes aynı şeyleri söylüyor, ilan edilen enflasyonun gerçekçi olmadığını ifade ediyorlar ancak neden böyle olduğunu açıklayan analiz eden bir yazı görmedim. Sadece boş konuşmalar.
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 13:29
0
10.31. En azindan Karar' da Ibrahim Kahveci' nin analizlerini okumamisiniz anlasilan. Bir de tabii medyanin 90% iktidarin kontrolunde oldugundan objektif analiz yapabilecek yazar birakmadilar medyada...varsa yoksa beyin yikama propagandalari...sizde nasibinizi almis gibisiniz bundan...
Şahin 09 Ocak 2020 16:49
1
@10:31: İki yabancı bankada calışan bankacılar ekonomi kötüye gidiyor diye acıklamalar yaptı, şanlı Cumhuriyet Başsavcılar aniden "Terrör Propagandası yapmak" diye soruşturma actılar. Buna bakınca "Külliye enflasyonu gercek değil" diye bir demec veren bulur musunuz?
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 21:10
2
Küçük insanlardan, büyüklük beklemeyin.
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 00:51
SAYIN YAZAR ENFLASYONUN GERCEKTEN DÜŞTÜĞÜNE NASIL İNANIRSINIZ. KALEM ELLERİNDE. İSTEDİĞİ GİBİ YAZIP ÇİZİYORLAR. BEN MARKETTEKİ PAZARDAKİ FİYATA VE CEBIMDEN CIKAN PARAYA BAKARIM. FANATİK DEĞİLİM. Ama geçen seneye göre. Gercekten makul harcamalarım en az % 20 arttı. ENFLASYON NASIL İNMİŞ.
KARAR OKURU 09 Ocak 2020 00:22
Kulliye kararlari sebep enflasyon sonuc dersek yaziyi ozetlemis olur muyuz?
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN