Back To Top
TCMB faizleri 75 değil 300 baz puan indirmeliydi

TCMB faizleri 75 değil 300 baz puan indirmeliydi

 - Son Güncelleme: 21.01.2020 Salı 12:20
- A +

Hayat sürprizlerle doludur.

Bazen bir ömür boyu savunulan bir “iddianın sınanması” için fırsatlar sunar. “Faiz sebep, enflasyon neticedir ve faizler düşerse enflasyon da düşer” iddiasını savunan ekonomistler için iyi bir fırsat ortaya çıktı.

Faizler %24’ten %12’ye düşürüldüğü süreçte, enflasyon da %16,6’dan %11,84’e düşmüştü. Bu muhteşem başarılı sürecin devamı olarak, iddia sahipleri için faizleri %12’den %9’a düşürme ve iddiayı test etme imkânı ortaya çıkmıştı. Bu fırsatı kullanılmadı.

Faizler sadece 75 baz puan düşürüldü. Belki de fırsat kaçtı. Bu ihtiyatlı kararı yorumlayanlar zorlandı: Faiz sebep, iddiasından vaz mı geçildi yoksa ertelendi mi?

Sebebi bilinmeyen çekimserlik, öngörülemezliği devam ettiriyor.

Perşembe günü TCMB PPK faiz kararını açıklamadan önce, herkes nefesini tutmuş heyecanla bekliyordu.

Tahminler “hiç indirim olmaz” ile “225 baz puan indirim yapılır” arasında değişiyordu.

Hiç olmaz diyenler, TCMB ekonomistlerinin akılcılığına güveniyorlardı. Çünkü enflasyon canavarının başı henüz ezilmemişti ve her an geri dönebilirdi. Faiz indirimi hiç hesapta olmayan yatırım ve tüketim harcamalarını artırabilirdi. Artan toplam talep enflasyonu körükleyebilirdi, vs.

Tahmin yapanların çoğunluğu, gerekli olmamasına rağmen, Külliye ekonomistlerinin telkiniyle en çok 100 baz puan faiz indirimi yapılacağına inanıyordu.

Daha kötümserler faizde tek haneli rakamlara inme talimatı gereği “önden yüklemeli faiz indirimi” anlatısıyla en az 225 baz puan indirim yapılacağını tahmin ediyorlardı.

75 baz puan indirim yapılınca, 100 ve üzeri tahmini olanlar, derin bir oh çekerken; hiç indirim olmayacak diyenler de hayret etmedi.

Faiz sebep enflasyon neticedir hükmünün tartışılmaz bir hakikat olduğuna inanan bir yönetimin faizleri daha yüksek oranda indirmemesini nasıl yorumlayabiliriz?

a) Bu çıkarım bir hüküm ya da hakikat değil, bir görüştür, ertelenebilir veya vazgeçilebilir

b) Bu görüşe aslında inanılmıyor fakat halk nezdinde itibar gördüğü için dile getiriliyor

c) Bu hakikate inanılıyor fakat faiz indirimlerinin aylara yayılmasına karar verildi.

Konuyu takip edenlerin hepsi, bu soruya c şıkkı cevabı verir.

Vatandaşlar merak ediyor ve soruyor: İddianızı ispatlamak için niçin faizleri hemen 300 baz puan düşürmediniz? Niçin faiz lobisine ilave 225 baz puan fazla faiz ödemeye devam ediyoruz?

Konuyu tartışmaya devam edelim. Sayın Cumhurbaşkanımız indirimlerin devam edeceğini beyan ettiler; indirimler %9’da duracak mı? İndirimler yıla yayılarak her ay mı yapılacak; yoksa şubatta, bir defada en az 150 baz puan indirim mi yapılacak? Bu sorulara cevap oluştururken veriler mi; yoksa Sayın Cumhurbaşkanımızın demeçleri mi etkili olacak? Bilmiyoruz.

Öngörülemezlik ve belirsizlik sisi ortadan kalkmadı.

Eğer bu iddianın doğru olduğu ispatlansa; bunun nimeti herkese dalga dalga yayılır. Hem halk, hem hükümet ve Ak Parti hem de bizi örnek alacak dünyadaki diğer ekonomiler bu tecrübemizden yararlanır.

Faizlerin düşmesiyle enflasyon da düşeceğinden; yatırım ve tüketim harcamaları da artar. Ardışık olarak büyüme ve belki de işsizlik azalır.

Hazine de daha az faiz ödeyerek tasarruf yapar ve artacak ilave fonlar sayesinde kamu yatırımları artabilir.

Düşük faiz ve düşük enflasyon ortamında öngörülebilirlik artacağı için dış yatırımlar da hızlanabilir.

Eğer iddianız doğruysa, nimetlerini yukarıda saydım. Eğer emin değilseniz ya da yeterince cesur; o zaman bu iddiayı, kamuya, bir talimat gibi dillendirmekten vazgeçin.

Faiz oranlarındaki öngörülemezlik ortamı diğer alanlardaki öngörülemezlik durumlarıyla birleştiğinde; başta yatırım olmak üzere her türlü harcama kararı almak daha da zorlaşmaktadır.

Peki, bu iddia doğru çıkmazsa ne olacak?

Doğrusu bu iddia Türkiye’yi çok yordu. Doğrulanması kadar, yanlışlanmasının da pek çok faydası olabilir.

Bir tartışmayı bütün boyutlarıyla ve mümkünse test ederek ele almak, tartışmak; alınacak kararları makul, gidilecek her yolu açık tutar.

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
karar okuru 22 Ocak 2020 13:53
“Faiz sebep, enflasyon neticedir ve faizler düşerse enflasyon da düşer” iddiasını savunan ekonomistler'' diye bir nebat yoktur.
KARAR OKURU 22 Ocak 2020 02:12
Faizler artirilarak enflasyon artiyormu bakilmali, test edip iptal edelim
M.Fatih. Algur 21 Ocak 2020 19:48
Faizin düşmesi sizi neden rahatsız ediyor.Bu memleket hepimizin eleştirilerinizi daha yapıcı yol gösterici alay etmeden yaparsanız tüm ülke fayda görür.Yıkıcı muhalefeti bırakın. Bu sizi yüceltir.
burhan 21 Ocak 2020 15:29
herkes ödediği doğalgaz elektrik su fatursına baksın,geçen yılla kıyaslasın orada enflasyonu görür, açıklanan uydurma rakamlara inananlar varsa o onların sorunu,420 lira doğalgaz faturası geliyor bi de kimse doğru düzgün de ısınamıyor... uyduruk ekonomi iyi laflarına inananlar yüzünden bu hallerdeyiz
KARAR OKURU 21 Ocak 2020 09:28
"Bir tartışmayı bütün boyutlarıyla ve mümkünse test ederek ele almak, tartışmak; alınacak kararları makul, gidilecek her yolu açık tutar."=İSTİŞARE...Yeni bir oluşumun içimde olan yapılara bakın,eleştiriliyorlar.Neden? toplumu heyet partisi yönetecek güçlü lider olmayacak böyle partimi olur denmiyor mu?Yani ülkemizde bir 50 milyon insan mesaj veriyor.Biz aslında koyunuz çoban olmadan nasıl güdülürüz demiyor mu?Bu tarz toplumun iliklerine işlemişse istişare bekleyerek çölde serap görmüyor muyuz?Bugünün denklemi;Şişirilmiş siyasi karakterler=Okumayan gerekte duymayan bir toplum=Biat=Doğal Acılar
selman 21 Ocak 2020 08:49
Faizi şöyle ferah ferah 300 baz puan indirmeyen, hala reise rağmen faizcilere hizmet edenlerden hesap sorulmalı.
KARAR OKURU 21 Ocak 2020 08:35
Gördüğüm kadarıyla iktidarda enflasyon ve faizde tek hane takıntısı var. Bir şekilde tek haneye düşürteceklerdir sonrasına karışmayacaklardır. Her gün de ellerini semaya açıp şu Trump gene bir manyaklık yapmasa bari diye dua edeceklerdir.
KARAR OKURU 21 Ocak 2020 08:25
Faizler ile enflasyon arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek istatistiksel olarak son derece kolay. Öyle çok ileri iktisat ve istatistik bilgisine de gerek yok. Herhangi bir istatistik ve/veya ekonometri paket programında yer nedensellik testini uygulamak yeterli. Bu arada, Merkez Bankasında bu tür basit testlerin çok ötesinde analizler yapan uzmanların ve önemli bir kurumsal bilgi birikiminin bulunduğunu da hatırlatalım.
KARAR OKURU 21 Ocak 2020 00:35
Demek ki kritik noktaya gelindi.Bundan sonra indirimler küçük baz oranlarında yapılacak.Hedeflenen enflasyon 9-10 arası olduğuna göre,bu yıl toplam 200-250 baz puan indirim hesaplanmıştır.Bunda anlaşılmayacak bir şey yok.
Muzaffer 21 Ocak 2020 04:12
0
Enflasyonun düşüp düşmediğini anlamanın en kolay yolu Bim, A_101 gibi alış veriş merkezlerinden alınan fişleri saklayıp birbirleriye karşılaştırmaktır. Böyle yapıldığı takdirde enflsyonun yüzde 25'in altına düşmediği görülecektir.Söz konusu alış veriş merkezlerinde her çeşit ürün satıldığından, kasa fişleri arasındaki fark gerçek enflasyonu vermektedir...
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN